Introduction

ముంబై లోని ఈ చిత్రనగరి…బాలీవుడ్ కి గుండెకాయ లాంటిది. దీని అసలు పేరు దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే చిత్రనగరి. ముంబై గోరేగావ్ ఈస్ట్ లో ఆరే కాలనీ పక్కన 520 ఎకరాల అడవి మధ్యలో ఉన్న ఈ ఫిల్మ్ సిటీ ని చూస్తే ఒక పెద్ద సినిమా ప్రపంచం లోకి వచ్చినట్టు అనిపిస్తుంది. ఇక్కడ అడుగు పెట్టగానే ఒక పక్క కోర్టు సెట్, మరో పక్క పోలీస్ స్టేషన్, ఇంకో పక్క గుడి, చర్చి, జైలు, హాస్పిటల్, గ్రామం, బంగ్లా ఇలా ప్రపంచం లోని ప్రతి లొకేషన్ కనిపిస్తుంది. బాలీవుడ్ లో 70 శాతం సినిమాలు, 90 శాతం సీరియల్స్ ఇక్కడే షూట్ అవుతాయి.
History of Dadasaheb Phalke Chitranagari
దీని చరిత్ర 1977 నుండి… మొదలైంది. మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం అప్పటి ముఖ్యమంత్రి వసంతదాదా పాటిల్ గారి ఆలోచనతో ఈ ఫిల్మ్ సిటీ ని స్థాపించింది. ఉద్దేశం ఏంటంటే ముంబై లో సినిమా షూటింగ్స్ కోసం ఒక శాశ్వత స్థలం ఉండాలని. అంతకు ముందు సినిమా వాళ్ళు రోడ్ల మీద, నిజమైన ఇళ్లలో షూటింగ్ చేసేవారు, చాలా ఇబ్బందులు పడేవారు. 1977 లో 520 ఎకరాల స్థలాన్ని ఫిల్మ్ సిటీ గా ప్రకటించారు. మొదట్లో కేవలం 5 ఫ్లోర్లు మాత్రమే ఉన్నాయి, ఇప్పుడు 42 ఫ్లోర్లు, 16 స్టూడియోలు, 200 కి పైగా అవుట్ డోర్ లొకేషన్స్ ఉన్నాయి. 2001 లో దీనికి భారతీయ సినిమా పితామహుడు దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే పేరు పెట్టారు.
Founder and Government Role
ఫిల్మ్ సిటీ ని మహారాష్ట్ర ఫిల్మ్, స్టేజ్ అండ్ కల్చరల్ డెవలప్మెంట్ కార్పొరేషన్ నడుపుతుంది. ఇది పూర్తిగా మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వ సంస్థ. ప్రభుత్వమే దీని నిర్వహణ, అద్దెలు, పర్మిషన్లు చూసుకుంటుంది. అందుకే ఇక్కడ అద్దె ప్రైవేట్ స్టూడియోల కంటే చాలా తక్కువ. చిన్న నిర్మాతలు కూడా ఇక్కడ సులభంగా షూటింగ్ చేసుకోవచ్చు. ప్రభుత్వం ప్రతి ఏడాది ఫిల్మ్ సిటీ అభివృద్ధి కోసం నిధులు కేటాయిస్తుంది, కొత్త ఫ్లోర్లు, కొత్త టెక్నాలజీ తీసుకువస్తుంది.
Location and Area Details
ఇది గోరేగావ్ ఈస్ట్ లో ఉంది… ఆరే మిల్క్ కాలనీ లోపల ఉంది. ఇది ముంబై సబర్బన్ రైల్వే స్టేషన్ గోరేగావ్ నుండి 10 నిమిషాల దూరంలో ఉంటుంది. ఫిల్మ్ సిటీ మొత్తం 520 ఎకరాలు, అందులో 200 ఎకరాలు అడవి, కొండలు, సరస్సు. మిగతా 320 ఎకరాల్లో షూటింగ్ లొకేషన్స్ ఉన్నాయి. లోపలికి వెళ్తే దట్టమైన అడవి, మధ్య మధ్యలో సినిమా సెట్స్ కనిపిస్తాయి. నగరం మధ్యలో ఉన్నా కూడా ఇక్కడ గాలి చాలా స్వచ్ఛంగా ఉంటుంది, ఎందుకంటే చుట్టూ చెట్లే ఉంటాయి. వర్షాకాలం లో ఈ ప్రదేశం మరింత అందంగా ఉంటుంది.
Infrastructure and Shooting Floors

ఫిల్మ్ సిటీ లో 42 పెద్ద షూటింగ్ ఫ్లోర్లు ఉన్నాయి. ప్రతి ఫ్లోర్ 5000 నుండి 15000 స్క్వేర్ ఫీట్ వరకు ఉంటుంది. ఫ్లోర్ ఎత్తు 40 నుండి 60 అడుగుల వరకు ఉంటుంది. ప్రతి ఫ్లోర్ సౌండ్ ప్రూఫ్. ఫ్లోర్ లోపల ఏసీ, పవర్, మేకప్ రూమ్స్, కాస్ట్యూమ్ రూమ్స్ ఉన్నాయి. ఫ్లోర్ లతో పాటు 16 స్టూడియోలు ఉన్నాయి, వాటిలో ఎడిటింగ్, డబ్బింగ్, VFX పనులు చేసుకోవచ్చు. అవుట్ డోర్ లో 200 కి పైగా రెడీమేడ్ లొకేషన్స్ ఉన్నాయి, అవి ఏ సినిమాకైనా వాడుకోవచ్చు.
Famous Outdoor Locations Inside Film City
ఫిల్మ్ సిటీ లో అవుట్ డోర్ లొకేషన్స్ చాలా ఫేమస్. కోర్టు సెట్, పోలీస్ స్టేషన్ సెట్, జైలు సెట్, హాస్పిటల్ సెట్, గుడి సెట్, చర్చి సెట్, మసీదు సెట్, గ్రామం సెట్, బంగ్లా సెట్, మురికివాడ సెట్, కాలేజ్ సెట్, రైల్వే స్టేషన్ సెట్, విమానాశ్రయం సెట్, సరస్సు, కొండ, అడవి, వంతెన ఇలా ప్రతి లొకేషన్ రెడీమేడ్ గా ఉంటుంది. దర్శకుడు కేవలం వచ్చి షూటింగ్ చేసుకుంటే చాలు, సెట్ వేయాల్సిన అవసరం లేదు. అందుకే టీవీ సీరియల్స్ అన్నీ ఇక్కడే షూట్ అవుతాయి.
Famous Movies and Serials Shot Here
ఫిల్మ్ సిటీ లో షూట్ అయిన సినిమాల లిస్ట్ చాలా పెద్దది. షోలే, దీవార్, డాన్, కరణ్ అర్జున్, దిల్ తో పాగల్ హై, కహో నా ప్యార్ హై, లగాన్, దేవదాస్, మున్నా భాయ్ MBBS, 3 ఇడియట్స్, చెన్నై ఎక్స్ ప్రెస్, దంగల్, పద్మావత్, గల్లీ బాయ్, బ్రహ్మాస్త్ర లాంటి వందల సినిమాలు ఇక్కడే షూట్ అయ్యాయి. టీవీ సీరియల్స్ లో క్యుంకీ సాస్ భీ కభీ బహు థీ, కౌన్ బనేగా కరోడ్ పతి, బిగ్ బాస్ హౌస్, అనుపమా, యే రిష్తా క్యా కెహలాతా హై లాంటి ప్రతి పెద్ద షో ఇక్కడే షూట్ అవుతుంది.
Post Production Facilities
ఫిల్మ్ సిటీ లో పోస్ట్ ప్రొడక్షన్ ఫెసిలిటీస్ కూడా ఉన్నాయి. ఎడిటింగ్ సూట్స్, డబ్బింగ్ థియేటర్లు, ప్రివ్యూ థియేటర్, VFX ల్యాబ్, DI ల్యాబ్ ఉన్నాయి. ఇక్కడ సినిమా ఎడిటింగ్, డబ్బింగ్, కలర్ గ్రేడింగ్, సౌండ్ మిక్సింగ్ చేసుకోవచ్చు. ప్రభుత్వ రేట్లకే ఈ సౌకర్యాలు దొరుకుతాయి, అందుకే చిన్న సినిమా వాళ్ళు ఇక్కడికే వస్తారు. ప్రివ్యూ థియేటర్ లో 200 మంది కూర్చుని సినిమా చూడవచ్చు.
Canteen, Parking and Accommodation
ఫిల్మ్ సిటీ లోపల 5 క్యాంటీన్లు ఉన్నాయి, ప్రతి ఫ్లోర్ దగ్గర ఒక క్యాంటీన్ ఉంటుంది. ఇక్కడ మరాఠీ, హిందీ, సౌత్ ఇండియన్ ఫుడ్ దొరుకుతుంది. పార్కింగ్ స్థలం చాలా పెద్దది, 500 కార్లు, 100 వ్యానిటీ వ్యాన్స్ పార్క్ చేయవచ్చు. జూనియర్ ఆర్టిస్టుల కోసం ప్రత్యేక హాల్స్ ఉన్నాయి, వారు అక్కడే విశ్రాంతి తీసుకోవచ్చు. దూరం నుండి వచ్చే టెక్నీషియన్ల కోసం తక్కువ ధరలో గెస్ట్ హౌస్ కూడా ఉంది.
Security and Entry Permissions
ఫిల్మ్ సిటీ సెక్యూరిటీ మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వ పోలీసుల చేతిలో ఉంటుంది. గేటు దగ్గర 24 గంటలు పోలీసులు ఉంటారు. లోపలికి వెళ్లాలంటే ఆన్ లైన్ లో పర్మిషన్ తీసుకోవాలి, mumbai film city dot org వెబ్ సైట్ లో అప్లై చేయాలి. సాధారణ ప్రజలకు టూరిస్ట్ గా ఎంట్రీ ఉంది, కానీ గైడ్ తో మాత్రమే వెళ్ళాలి. షూటింగ్ జరిగే ప్రదేశాల్లో ఫోటోలు, వీడియోలు తీయడం నిషేధం. ప్రతి ఫ్లోర్ ఎంట్రన్స్ లో కూడా సెక్యూరిటీ ఉంటుంది.
Comparison with Ramoji and Other Studios
రామోజీ ఫిల్మ్ సిటీ ప్రపంచంలోనే అతి పెద్దది, 2000 ఎకరాలు, కానీ హైదరాబాద్ లో ఉంది. ఫిల్మ్ సిటీ ముంబై 520 ఎకరాలు, కానీ బాలీవుడ్ కి దగ్గరగా ఉంది. YRF, మెహబూబ్ స్టూడియోలు ప్రైవేట్, అద్దె ఎక్కువ, కానీ ఫిల్మ్ సిటీ ప్రభుత్వం కాబట్టి అద్దె తక్కువ. చిన్న సినిమాలు, టీవీ సీరియల్స్ కి ఫిల్మ్ సిటీ బెస్ట్, పెద్ద బడ్జెట్ సినిమాలకు రామోజీ బెస్ట్.
Future Plans – New Floors and Technology
మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఫిల్మ్ సిటీ ని మరింత అభివృద్ధి చేయాలని ప్లాన్ చేస్తుంది. కొత్తగా 10 AC ఫ్లోర్లు, వర్చువల్ ప్రొడక్షన్ LED వాల్, 5 స్టార్ హోటల్, ఫిల్మ్ స్కూల్ కట్టాలని ప్లాన్ ఉంది. ఇప్పటికే టూరిజం కోసం బాలీవుడ్ మ్యూజియం, ఓపెన్ థియేటర్ కట్టారు. భవిష్యత్తులో ఫిల్మ్ సిటీ ముంబై ప్రపంచ స్థాయి ఫిల్మ్ సిటీ గా మారుతుంది.
Contact Details and Booking Process
ఫిల్మ్ సిటీ ని బుక్ చేయాలంటే mumbai film city official website లోకి వెళ్ళండి. అక్కడ ఆన్ లైన్ బుకింగ్ ఫారం ఉంటుంది. ఫ్లోర్ సైజ్, డేట్స్, సినిమా పేరు, ప్రొడక్షన్ హౌస్ వివరాలు ఇవ్వాలి. గూగుల్ మ్యాప్ లో Dadasaheb Phalke Chitranagari Goregaon అని కొడితే లొకేషన్ వస్తుంది. గోరేగావ్ స్టేషన్ నుండి ఆటో లో 10 నిమిషాలు.
Conclusion
చివరగా చెప్పాలంటే దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే చిత్రనగరి అనేది కేవలం ఫిల్మ్ సిటీ కాదు, అది బాలీవుడ్ కి ఒక దేవాలయం. 1977 నుండి ఇప్పటివరకు వేల సినిమాలకు జన్మనిచ్చిన ఈ ఫిల్మ్ సిటీ భవిష్యత్తులో కూడా అలాగే వేల సినిమాలకు వేదిక అవుతుంది. ముంబై వస్తే ఫిల్మ్ సిటీ ని తప్పకుండా చూడండి.